ABD Havacılık İdaresi (FAA), yerel saatle Cuma öğleden sonra birden fazla Hava Trafiği Kontrol Merkezi'ni etkileyen haberleşme sorunları üzerine ülke genelinde tüm havalimanları için uçuş durdurma (ground stop) kararı aldı. 15.54'te 'olağanüstü koşullar ve güvenlik nedeniyle' başlatılan ve 20.15'te kaldırılan karar, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana en uzun ulusal uçuş durdurma olarak kaydedildi. FlightRadar24 verilerine göre 4.700'den fazla uçuş iptal edildi, 10.000 uçuş gecikti; Cumartesi için de 700 uçuş önceden iptal edildi. Beyaz Saray'da açıklama yapan Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, arızanın 'veriyle aşırı yüklenen' routerlara dayandığını, bunun radar ve haberleşme sistemlerinde istikrarsızlığa yol açtığını söyledi. İç Güvenlik Bakanlığı olayda siber saldırı emaresi bulunmadığını bildirdi.
ABD sivil havacılığında tarihi bir aksama yaşandı: FAA, Cuma günü yerel saatle 15.54’te ‘olağanüstü koşullar ve güvenlik nedeniyle’ ülke genelinde tüm kalkış trafiğini durduran ulusal bir ground stop kararı yayımladı.
Resmî FAA açıklamasına göre karar, birden fazla Hava Trafiği Kontrol Merkezi’ni (ARTCC) etkileyen haberleşme sorunları üzerine geldi; teknik ekipler sorunu araştırmaya koyuldu ve karar saat 20.15’te, yaklaşık beş saatin ardından kaldırıldı.
Ölçek çarpıcı: Reuters’in aktardığına göre bu, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana en uzun süren ulusal uçuş durdurma. FlightRadar24 verilerine göre Cuma günü 4.700’den fazla uçuş iptal edildi, 10.000 uçuş gecikti; Cumartesi için de 700 uçuş şimdiden iptal edilmiş durumda.
Karar anında atmosferik bir detay da yaşananların hacmini gösteriyor: FAA uyarısı geldiğinde ABD’ye yönelik 4.000’den fazla uçuş havadaydı; Duffy’nin verdiği rakamla karar anında 3.500’den fazla uçak havada seyrediyordu ve hava trafiği kontrollü biçimde yönetildi.
Beyaz Saray’da akşam saatlerinde açıklama yapan Ulaştırma Bakanı Sean Duffy kök nedeni anlattı: ‘Routerlar veriyle aşırı yüklendi. Bu, merkezlerimizde ve TRACON’larımızda radar ve haberleşme için istikrarsızlığa yol açtı.’ Duffy, istikrarsızlığın 15.36’da tespit edildiğini, sistemin tümüyle çökmediğini ve kararın ‘ihtiyat’ amacıyla alındığını söyledi.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de olayda siber saldırı emaresi bulunmadığını ve halkın hiçbir an tehlikede olmadığını savundu; bakanlık daha önce sorunu bir telekomünikasyon arızası olarak nitelemişti.
Kurtarma süreci de günler sürecek: havacılık analistleri, mürettebat ve uçakların yerinden oynaması ile vardiyası dolan personel nedeniyle havayollarının tarifeleri normalleştirmesinin günler alabileceğini belirtiyor.
Siyasi yansıma da gecikmedi: Duffy, eskiyen hava trafiği kontrol altyapısını yenilemek için 50 milyar dolarlık bir yatırım talebini gündeme getirdi — ‘bir aksama daha’ yaşanmaması için acil modernizasyon çağrısı yaptı.
Olay, Microsoft kesintisiyle aynı haftaya denk gelen ve kritik altyapılardaki yazılım-ve-eski-donanım kırılganlığını yeniden gözler önüne seren ikinci büyük sistem arızası olarak da kaydedildi; her iki olayda da yetkililer siber saldırı izini dışladı.
FAA teknik incelemesi sürerken gözler iki soruda: routerların neden veriyle aşırı yüklendiğinin ve benzer bir zincirlemenin nasıl önleneceğinin cevabı, gelen haftalarda havacılık sistemi için yol haritasını belirleyecek.