Gazze Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Münir el-Burş, 2022'de 6 bin 61 olan ölüm sayısının 2025'te 24 bin 650'ye çıktığını açıkladı. Raporuna göre ölümlerin 17 bin 286'sı doğrudan hedefleme sonucu; ham ölüm hızı 2,8'den 11,59'a yükseldi. El-Burş, menenjit artışı ve su kirliliği uyarısı yaparak DSÖ ve UNICEF'ten yakıt ile onarım ekipmanı istedi.
Gazze’deki Filistin Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı yeni veriler, savaşın demografik bedelini çarpıcı bir karşılaştırmayla ortaya koydu: bölgede 2025’te kayda geçen toplam ölüm sayısı 24 bin 650’ye ulaşırken, bu rakam savaş öncesi yıl 2022’deki 6 bin 61 vakanın dört katından fazla.
Açıklamayı, Bakanlığın Genel Müdürü Münir el-Burş yaptı: el-Burş, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda sayının İsrail saldırılarında yaşamını yitirenleri, hastalıklar ve kazalar sebebiyle ölenleri kapsadığını belirtti.
Raporun ayrıntıları daha da çarpıcı: bakanlığın Sağlık Bilgi Birimi’nin yıllık ölüm raporuna göre 2025’te kayıtlı ölümlerin 17 bin 286’sı — yüzde 70,1’i — doğrudan hedefleme sonucu gerçekleşti; diğer kazalar ve yol trafik kazalarıyla birlikte şiddet ve yaralanmaya bağlı ölümlerin payı yüzde 76,5’e çıkıyor.
Oranlar dilini de değiştirdi: ham ölüm hızı savaş öncesi 2,8 iken 2025’te bin kişi başına 11,59’a yükseldi; savaş operasyonları ve kazalara bağlı ölüm hızı ise 2022’deki 100 binde 8,9’dan 100 binde 887,2’ye fırladı — bakanlık bunu, 2018’den bu yana süren istatistik serisinde ‘eşi görülmemiş’ bir düzey olarak niteledi.
Coğrafi dağılım da savaşın nereye çöktüğünü gösteriyor: Refah ilçesi bin kişi başına 47,2 ile en yüksek ham ölüm hızına sahip bölge olurken, Kuzey Gazze 31,3 ile ikinci sırada; Orta Bölge ilçesi ise 5,3 ile en düşük oranda kaldı.
Rapor, veri kısıtlarını da dürüstçe paylaşıyor: 2023 ve 2024’te savaş nedeniyle elektronik kayıt sistemleri çöktüğü için rakamlar yalnızca resmî belgelenmiş ölümleri kapsıyor — bakanlık, hastanelerde oluşturulan özel komisyonlarla kayıtları tamamlama çalışmasının sürdüğünü belirtiyor.
El-Burş’ün uyarısı ise geleceğe dönük: su ve kanalizasyon altyapısındaki tahribatla menenjit vakalarının arttığı ve içme suyu kirliliği riskinin derinleştiği uyarısını yapan Genel Müdür, DSÖ ve UNICEF’ten yakıt ve onarım ekipmanı desteği istedi — yani tablo, ateşkes sonrası bile sağlık krizinin sürdüğünü gösteriyor.
Tablo şu: bir yılda dört yıllık ölüm — 2025’in 24 bin 650 kayıtlı vefası, savaşın ölümleri yalnızca artırmakla kalmayıp nedenlerini de değiştirdiğini gösteriyor; kalp hastalıkları ikinci sıraya gerilerken savaş ölümleri ilk sıraya yerleşti, gözler altyapı onarımında ve kayıt çalışmalarının tamamlanmasında.