ABD Başkanı Trump, Fox News'e verdiği röportajda İran ile anlaşma sağlanamazsa 1 Ocak'tan sonra askeri saldırı emri verebileceğini söyledi. İranlı müzakerecileri 'profesyonel step dansçıları' olarak niteleyen Trump, görüşmeleri 'anlamsız' bulduğunu belirtti; ablukayı aşmaya çalışan İran gemilerinin 'denizin dibini boylayacağı' uyarısını yineledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran cephesine takvimli bir uyarı yönelterek gerginliği yeni bir boyuta taşıdı: anlaşmaya varılamaması hâlinde 1 Ocak’tan sonra İran’a yönelik askeri saldırı emri verebileceğini söyledi.
Açıklama, Fox News’e telefonla verdiği röportajda geldi: Trump, İranlı müzakerecileri görüşmeleri oyalamakla suçlayarak dolaylı görüşmelerin sürdüğünü ancak ilerleme olmadığını dile getirdi; yürütülen görüşmeleri ‘anlamsız’ olarak niteledi.
Trump’ın İranlı yetkililere yönelik sözleri ise özellikle sertti: yetkililerin 3 Kasım ara seçimleri öncesine kıyasla daha saldırgan bir tutum sergilediğini savunan Trump, müzakere masasındaki tutum değişimini seçim sonrası stratejiye bağladı ve müzakerecileri ‘profesyonel step dansçıları’ olarak nitelendirdi; ‘Sürekli konuşuyorlar, yaptıkları tek şey konuşmak ama hepsi boş laf’ ifadesini kullandı.
Deniz ablukası tarafındaki mesaj da tehditkâr: İran’ın ABD’nin deniz ablukasını aşmaya çalışması ihtimaline değinen Trump, ‘Umarım denerler; donanmalarının geri kalanı gibi hepsi denizin dibini boylar’ dedi — Hürmüz’de abluka ve tanker saldırıları sürerken bu ifadeler, çatışmanın yeniden tırmanma senaryolarını gündeme getirdi; bölgedeki ABD kuvvetleri ve Bahreyn’deki üslerdeki saldırı dalgasının ardından bu takvimli bir uyarı, Ocak sonrası için askeri planlama spekülasyonlarını da besledi.
Savaşın arka planı katmanlı: ABD ve İran, haziranda düşmanlıkları bitirmek için bir çerçeve anlaşma imzalamış ancak Hürmüz’de güvenli ve serbest geçişin sağlanması konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle müzakereler tıkandı; temmuzdan bu yana çatışmalar aralıklı olarak yeniden alevleniyor — Katar’ın aracılığındaki dolaylı temaslar ise sürüyor — taraflar arasındaki tek aktif kanal olma özelliğini koruyan bu hat, 1 Ocak öncesi kritik eşik haline geldi.
Röportajın iç cephe notu da vardı: rapora göre başkan, İran’daki yeni gösteri görüntülerini izledikten sonra hükümet karşıtı göstericilerin protestolarına devam etmesini teşvik etti.
Tablo şu: 1 Ocak — müzakereler için masada duran yeni bir son tarih; ‘step dansçıları’ göndermesi ve abluka meydan okuması ile birlikte Trump’ın mesajı, anlaşma yoksa askeri seçeneğin gündeme geleceği yönünde — gözler Ocak öncesi diplomasi trafiğinde, İran’ın yanıtında ve Hürmüz’deki abluka uygulamasının seyrinde — takvim, tarafların her hamlesini artık günlere bağlıyor.