Bangladeş'in hazır giyim başkentinde asgari ücret protestoları beşinci gününe taşındı: Yeni kurulan asgari ücret kurulu, zammın Aralık'ta yürürlüğe gireceğini ve işçilerin artırılmış ücretlerini Ocak'ta alacağını açıkladı ama Gazipur, Narayanganj ve Savar'da yeni çatışmalar çıktı; polis aracı yandı, 100'den fazla fabrika tatil ilan etti. Geçen hafta yaralanan ve tedavi gördüğü hastanede ölen 35 yaşındaki işçi Toufiq Hossain için cenaze namazı toplantısı da polis tarafından dağıtıldı. İşçiler 12.500 takalık asgari ücretin 30.000 takaya çıkarılmasını istiyor.
Bangladeş’in başkenti Dakka çevresindeki sanayi bölgelerinde hazır giyim işçilerinin asgari ücret ayaklanması beşinci gününe girdi ve hükümetin zam takvimi sözü gerilimi dindiremedi. Çarşamba günü ilk toplantısını yapan yeni asgari ücret kurulu, işçilerin revize ücret yapısı altında ödeme almaya Ocak’ta başlayacağını, zammın Aralık’ta yürürlüğe gireceğini açıkladı. Kurul başkanı Syed Azad Subhani, ‘İşçiler artırılmış ücretlerini Ocak’ta alacak’ dedi. Ancak işçiler temel taleplerinin net rakam olmadığını söylüyor: Ashulia’da bir fabrikada çalışan Alia Akter, ‘Ücret kurulu kuruldu ama ücretlerin ne kadar artacağı işçilere açıkça bildirilmeli. Talepler karşılanana kadar protesto sürecek’ diyor.
Talep çarpıcı: İşçiler, mevcut 12.500 takalık aylık asgari ücretin 30.000 takaya (yaklaşık 241 dolar) çıkarılmasını — yani yaklaşık yüzde 140’lık bir artış — istiyor. Sokağa dökülen yüz binlerce işçinin öfkesinin ardında yaşam maliyeti krizi var: Dakka yakınındaki bir fabrikada dikiş operatörü olarak çalışan Begum, fazla mesaiyle 15 bin ila 20 bin taka arasında kazandığını ve bu paranın aile geçindirmeye yetmediğini anlatıyor. Otuz yaşındaki işçi Rasel Khan ise artan fiyatlar karşısında yaklaşık 100.000 taka borç biriktirdiğini söylüyor: ‘Bu gelirle aile geçindirmek artık imkânsız. Fiyatlar sürekli artıyor, sadece hayatta kalmak için bile borç almak zorundayız.’ Ülkenin yaklaşık dört milyon hazır giyim işçisinin yarısı kadın.
Çarşamba günü Gazipur, Narayanganj ve Savar’da işçilerle polis arasında yeni çatışmalar yaşandı: Savar’da protestocular bir polis aracını yaktı, ana yolları kesti; Gazipur ve Savar’da 100’den fazla fabrika operasyonlarını durdurup tatil ilan etti. Gazipur’da Chandana Kavşağı’nda toplanan kalabalığın bir kısmı, geçen hafta yaralanıp tedavi gördüğü Uttara’daki hastanede hayatını kaybeden 35 yaşındaki işçi Toufiq Hossain için gayebana cenaze namazı kılmak istedi; polis bu toplantıyı da dağıttı. Çalışma ve İstihdam Bakanı Ariful Haque Choudhury, Toufiq’in ölümünden sorumluların ‘en kısa sürede adalet önüne çıkarılacağı’ sözünü verdi.
Gerginliğin yayılması üzerine hükümet sanayi bölgelerine sınır muhafızları konuşlandırdı: Bildirimlere göre 24 tabur, Savar-Ashulia, Gazipur ve Narayanganj bölgelerinde görevde. Ayaklanma Cumartesi günü, Ashulia’daki Kathgara bölgesinde en az 30 fabrikanın işleri durdurmasıyla büyümiş, Gazipur’da Dakka-Tangail otoyolunda iki kilometreye yakın trafik kilitlenmişti. Pazar günü polisin gaz bombası ve şok bombalarıyla dağıttığı gösterilerde onlarca kişi gözaltına alınmış, Pazartesi günü de Ashulia’da bir örtülü araç yakılmıştı. Hükümet geçen Pazar asgari ücret kurulu kurulacağını duyurmuş ve işçileri fabrikalarına dönmeye çağırmıştı.
Bangladeş, dünyanın en büyük hazır giyim ihracatçılarından biri; küresel markaların tedarik zincirinin merkezindeki bu ülkede ücret ayaklanmaları her yıl milyarlarca dolarlık sevkiyat takvimini riske atıyor.