Regeneron'ın faz 1/2 denemesinde tek doz CIDEB-siRNA, MASLD hastalarında karaciğer yağını 36. haftada yüzde 58-80 azalttı; hastaların yüzde 62'sinde yağ normal sınırlara indi. Sonuçlar AASLD'de sunuldu ve NEJM'de eşzamanlı yayımlandı; ilaç adayı onaylı değil.
Karaciğerde yağ birikimiyle seyreden yaygın bir hastalıkta genetik keşfe dayanan yeni bir yaklaşım ilk insan denemesinden umut verici sonuçlar çıkardı. Regeneron’ın geliştirdiği, CIDEB genini hedefleyen ve tek deri altı enjeksiyonla uygulanan siRNA adlı gen-sessizleştirici ilaç adayı, yağlı karaciğer hastalığı (MASLD) olan yetişkinlerde karaciğer yağında yüzde 58 ila 80 arası düşüş sağladı ve etkisi 36 hafta boyunca korundu.
Sonuçlar Denver’daki AASLD Karaciğer Kongresi’nde sözlü sunumla paylaşılırken eşzamanlı olarak New England Journal of Medicine’de yayımlandı. Şirketten yapılan açıklamaya göre veriler, tedavinin gelecekte yılda iki enjeksiyonla uygulanabilme potansiyeline işaret ediyor.
Deneme, ilacın insanlardaki ilk testiydi: Faz 1/2, çift-kör, plasebo-kontrollü çalışmada yetişkin MASLD hastalarına dört farklı dozda tek atım CIDEB-siRNA (30 kişi) ya da plasebo (10 kişi) verildi. Çalışmanın birincil amacı güvenlik ve tolere edilebilirlikti; karaciğer yağı ve karaciğer hasarı belirteçleri ikincil uçlar olarak ölçüldü.
MR ile ölçülen karaciğer yağı, altıncı haftada yüzde 49-72 düşmüş, 36. haftada bu oran doza bağlı biçimde yüzde 58-80’e derinleşti; plasebo grubundaki ortalama düşüş yalnızca yüzde 2,9 oldu. İlaç alan hastaların yüzde 62’sinde karaciğer yağı normal sınırlara inerken bu oran plaseboda sıfırdı. Hastaların yüzde 93’ünde yağdaki düşüş, hastalığın doku düzeyinde gerilemesiyle ilişkilendirilen yüzde 30 eşiğini aştı. Karaciğer enzimi ALT tüm dozlarda geriledi.
İlacın ilhamı genetikten geldi: Regeneron Genetik Merkezi’nin analizlerinde, CIDEB geninin nadir koruyucu varyantlarını taşıyan kişilerde karaciğer hastalığı riskinin düşük olduğu saptanmıştı. Şirket, Alnylam ile geliştirilen ve yalnızca karaciğerde etki gösteren siRNA molekülüyle bu koruyucu etkiyi taklit etmeyi hedefliyor.
Denemenin baş araştırmacılarından Jörg Täubel, bulguların hızlı, derin ve kalıcı yağ azalması gösterdiğini belirterek yaklaşımın MASLD ve ilerlemiş formu MASH için ‘umut verici yeni bir tedavi’ olabileceğini söyledi.
Sonuçların sınırları da açık: Henüz 40 kişilik erken aşama bir çalışma söz konusu ve karaciğer yağı bir biyobelirteç; hastalığın seyrini veya komplikasyonları doğrudan ölçen uçlar değil. Bilim insanları, yağ azalmasının doku düzeyinde iyileşmeye çevrilip çevrilmediğini doğrulayacak biyopsi temelli ve daha büyük faz 3 çalışmalarının beklenmesi gerektiğini vurguluyor. İlaç adayı onaylı değil; güvenlik değerlendirmeleri süren çalışmanın bu kısmı sürüyor. MASH, ABD’de yaklaşık 13 milyon kişiyi etkileyen, karaciğer yetmezliğine ilerleyebilen bir hastalık.