Antalya'daki COP31 iklim zirvesi marjında Türkiye ile Çin arasında yenilenebilir enerji alanında büyük çaplı bir iş birliği kapısı açıldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Enerji İdaresi ile 'Yenilenebilir Enerji Alanında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı'nın imzalandığını duyurdu. Bayraktar'ın aktardığına göre anlaşma, Türkiye'de yaklaşık 15 milyar dolarlık dev bir yatırımı öngörüyor: toplam 7 bin megavatlık güneş ve rüzgar enerjisi santrali, yeni enerji depolama sistemleri ve 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısı. Bakan, iş birliğinin yalnızca kapasite artışı sağlamakla kalmayacağını, teknoloji transferiyle rüzgar türbini ekipmanlarının Türkiye'de üretilmesini de hedeflediğini vurguladı. Anlaşmanın takvimi, finansman modeli ve santral bölgeleri henüz açıklanmadı.
Antalya’da iki hafta sürecek COP31 iklim konferansının dördüncü gününde Türkiye’nin enerji geleceğini şekillendirecek bir imza atıldı: Çin Halk Cumhuriyeti Ulusal Enerji İdaresi ile ‘Yenilenebilir Enerji Alanında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’.
Duyuruyu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar yaptı. Bayraktar sosyal medyadaki paylaşımında şunları kaydetti: ‘Ülkemizde yaklaşık 15 milyar dolarlık dev bir yatırım yapılmasını öngören bu anlaşmayla toplam 7 bin megavatlık güneş ve rüzgar enerjisi santralini, yeni enerji depolama sistemlerini ve 4 bin megavatlık elektrik iletim altyapısını hayata geçirmeyi hedefliyoruz.’
Rakamların ölçeği çarpıcı: 7 bin megavat, Türkiye’nin mevcut yenilenebilir kurulu gücüne eklenecek ciddi bir katman demek; 4 bin megavatlık iletim altyapısı ise bu yeni kapasitenin şebekeye taşınmasını sağlayacak omurga anlamına geliyor.
Bayraktar’ın öne çıkardığı bir diğer başlık teknoloji transferi: bakan, iş birliğinin ‘teknoloji transferini sağlayarak rüzgar türbini ekipmanlarının ülkemizde üretilmesine ve yerli sanayi zincirinin güçlenmesine’ katkı vereceğini belirtti — yani anlaşma yalnızca santral yapımı değil, üretim üssü kazanımı hedefliyor.
Ön mutabakat niteliği taşıyan belgeye ilişkin açık sorular da var: projelerin takvimi, yatırımın nasıl finanse edileceği ve santrallerin hangi bölgelerde kurulacağı konusunda henüz ayrıntı paylaşılmadı.
İmza, COP31’in Türkiye açısından ‘anlaşma trafiği’ içindeki en büyük kalem olarak öne çıkıyor: aynı gün Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) ile 1,6 milyar dolarlık rekor iklim finansmanı anlaşması, Kanadalı AtkinsRealis ile de nükleer enerji fizibilite mutabakatı duyuruldu.
AIIB anlaşmasının arka planında Türkiye’nin 2030’a kadar tahmini 68 milyar dolarlık ek iklim yatırımı ihtiyacı yatıyor — bu ihtiyacın yaklaşık yarısının özel kaynaklardan karşılanması öngörülüyor.
Çin tarafı için de anlaşma, Kuşak-Kalkın stratejisi çerçevesindeki enerji yatırımlarının Türkiye ayağını oluşturma potansiyeli taşıyor; Pekin’in ulusal enerji idaresinin doğrudan taraf olduğu belge, iki ülken enerji diplomasisinde yeni bir eşik olarak okunuyor.
Türkiye’nin yenilenebilir hedefleri açısından ise anlamı net: rüzgar enerjisinde 2035’e kadar 48 gigavat kurulu güç hedefi bulunan Ankara için, 7 bin megavatlık yeni güneş-rüzgar bloğu bu yol haritasının somut bir parçası olacak.
Sıra şimdi uygulama aşamasında: mutabakat zaptının ardından ayrıntılı ticari anlaşmalar, finansman paketleri ve santral yer seçimi süreçleri, 15 milyar dolarlık vizyonun gerçeklik derecesini belirleyecek.