İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Rezai, ABD'nin İran'ın hak ve taleplerine verdiği yanıtın 'ikna edici olmadığını' yazdı. Hürmüz Boğazı'nın ancak ABD'nin ateşkes, varlık iadesi, yaptırım ve ablukanın sonu, tazminat, kuvvet çekme ile tehditlerin bitirilmesini içeren yedi koşulu tam ve açık biçimde yerine getirmesi hâlinde yeniden açılacağını bildirdi. Bu arada Katar basını, Washington'ın taslak bir mutabakat zaptına katıldığını yazdı.
İran ile ABD arasındaki krizin yönetiminde konuşan en üst düzey isimlerden biri, Washington’ın Tahran’ın taleplerine verdiği yanıtı değerlendirdi. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai, X platformundaki paylaşımında ‘ABD’nin İran’ın haklarına ve taleplerine verdiği yanıt ikna edici olmadı’ ifadelerini kullandı ve ekledi: ‘İran’ın yedi koşuluna tam ve açık biçimde yanıt vermeli ve bunları yerine getirmelidirler; ancak o zaman Hürmüz Boğazı yeniden açılacaktır.’
Tahran’ın öne sürdüğü yedi koşul arasında Orta Doğu genelinde ateşkes, yurt dışında dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması ve İran’ın petrol sektörüne uygulanan yaptırımların kaldırılması yer alıyor. Talepler ayrıca ABD’nin deniz ablukasına son verilmesini, savaş tazminatı ödenmesini, ABD kuvvetlerinin bölgeden çekilmesini ile tehditlerin ve iç işlerine karışmanın bitirilmesini kapsıyor.
Rezai’nin açıklaması, Katar arabuluculuğundaki temasların sürdüğü bir dönemde geldi. Katarlı gazete El-Arabi el-Cedid, arabuluculuk ekibine yakın kaynaklara dayanarak, Washington’ın Katar heyetinin Pazartesi günü İran’a sunduğu mutabakat zaptı taslağına katıldığını yazdı. Böylece sürecin iki ayrı yüzü aynı anda göründü: Masada taslak bir metin var, ancak İran’ın en üst güvenlik kurulunun genel sekreteri gelmiş olan yanıtın yeterli bulunmadığını ve koşullar yerine gelmeden boğazın açılmayacağını söylüyor. Taslağın içeriğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı; Körfez basınında ise yoğun diplomatik çabalara rağmen anlaşmanın hâlâ uzak olduğu değerlendirmesi öne çıkıyor.
Değerlendirme, İran’ın müzakere heyetini yöneten Meclis Başkanı Kalibaf’ın gün içinde ‘Washington’a kararlı ve rasyonel bir yanıt verildi, savaşı önleme kararı ABD’de’ sözlerinin ardından geldi. Tahran cephesinde ABD’ye iletilen yanıtın ardından ilk resmi değerlendirme olması bakımından dikkat çekiyor; Kalibaf da aynı gün ABD askeri eyleminin yenilenmesi hâlinde ‘öngörülemeyen’ bir karşılık uyarısında bulunmuş, ABD seçimlerinin Amerikan halkının meselesi olduğunu ve İran’ın kendi ulusal güvenlik çıkarlarının gerektirdiği kararları vereceğini söylemişti. İsrail basını, Rezai’nin değerlendirmesini ABD’nin ateşkes önerisine gelen yanıt olarak yorumladı.
Hürmüz Boğazı, savaşın başladığı Şubat’tan bu yana İran tarafından kapalı tutuluyor ve dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından birini oluşturuyor. Boğazın kaderi, iki taraf arasındaki müzakerelerin somut çıktısına bağlı olarak fiyatlarla da yakından izleniyor.