ODMD verilerine göre manuel vitesli otomobillerin sıfır satışlardaki payı 2016'daki yüzde 42,7 seviyesinden 2026'da yüzde 3'e kadar geriledi. Yılın ilk yarısında 426 bin 740 otomatik, yalnızca 13 bin 494 manuel otomobil satıldı.
Türkiye otomobil pazarında manuel vitesli otomobillerin payı hızla erimeye devam ediyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre 2016 yılında sıfır otomobil satışlarının yüzde 42,7’sini oluşturan manuel şanzımanlı araçlar, 2026 yılının ilk yarısında toplam satışların yalnızca yüzde 3,1’ini temsil etti. Aynı dönemde 426 bin 740 otomatik vitesli otomobil satılırken manuel vitesli otomobil satışı 13 bin 494 adette kaldı.
ODMD’nin eylül ayı pazar raporu da eğilimin sürdüğünü doğruluyor. Buna göre yılın ilk dokuz ayında otomatik şanzımanlı otomobiller 610 bin 177 adetle pazarın yüzde 97,2’sini oluşturdu; manuel şanzımanlı araçların payı bu hesapla yüzde 3’ün altına indi. Kıyasla 2020’de manuel vitesin payı hâlâ yüzde 17 seviyesindeydi; altı yılda yaşanan düşüş, segmentteki dönüşümün hızını gözler önüne seriyor.
Dönüşümün arkasında birkaç etken öne çıkıyor. Elektrikli ve hibrit modellerin tümü vites kutusu tasarımı gereği otomatik; bu araçların pazar içindeki payının büyümesi manuel seçeneğini doğrudan daraltıyor. Ayrıca üreticiler, küçük ve orta segmentte bile yeni nesil motorlarını yalnızca otomatik şanzımanla eşleştiriyor; Avrupa’da benzer eğilim, Türkiye’ye ithal edilen model çeşitliliğini de otomatiğe kaydırıyor. Şehir içi yoğun trafikte kullanım konforu ise tüketici tercihinin yönünü belirleyen temel etkenlerden biri.
Manuel vitesin gerilemesinin ikinci el pazarına da yansımaları var. Yeni nesil sürücülerin büyük bölümü otomatik vitesle ehliyet aldığından, manuel araçların alıcı kitmesi zamanla daralıyor; bu durum, ileride manuel modellerin yeniden satış değerinde belirleyici olabilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor. Öte yandan bazı sürücüler manuel vitesi hâlâ hem maliyet hem de kontrol açısından tercih ediyor; ucuz donanım seviyelerinde manuel seçenek sunan modeller, giriş fiyatlı segmentte varlığını sürdürüyor.
Sektör temsilcileri, manuel vitesin tamamen kaybolmasına değil, çok dar bir nişe yerleşmesine yaklaşıldığı görüşünde. Elektrikli dönüşümün hızlandığı ve üreticilerin motor-şanzıman eşleştirmelerini sadeleştirdiği bir pazarda otomatik vitesin payının yüzde 98-99 bandına yerleşmesi bekleniyor. Tüketiciler için ise tablo net: sıfır otomobil alırken manuel seçenek bulmak her yıl biraz daha güçleşecek; manuel araç arayan alıcıların ikinci el piyasasına yönelmesi de bu nedenle olası görünüyor.