The Wall Street Journal'ın ABD istihbarat değerlendirmelerine dayandırdığı habere göre, İran aylarca süren ABD ve İsrail saldırılarına rağmen tahmini 1.500 ila 2.500 füzeyi elinde bulunduruyor. ABD'li yetkililer değerlendirmenin 'düşük güven düzeyli' olduğunu, füzelerin kaçının fırlatılmaya hazır kaçının depoda olduğunun izlenmesinin zor olduğunu, ancak Tahran'ın savaş yeniden başlarsa ABD ve müttefik hedeflerini tehdit edebilecek önemli bir cephaneliğe sahip olduğunun net olduğunu belirtti. Bulgu, Başkan Donald Trump'ın İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiği yönündeki iddialarına meydan okuyor. Habere göre İran, savaş öncesine göre daha yavaş bir tempoda da olsa cephaneliğini stokta tuttuğu bileşenlerle yeniden inşa ediyor; Bloomberg'in aktardığı bir istihbarat tahmini, İran'ın ayda yaklaşık 50 balistik füze üretebileceği yönünde.
ABD-İran geriliminin sayısal fotoğrafı yeniden çekildi: The Wall Street Journal, ABD istihbarat değerlendirmelerine dayanarak İran’ın aylarca süren ABD ve İsrail saldırılarına rağmen 1.500 ila 2.500 füze elinde tuttuğunu yazdı.
Rakamlar tek başına değil, karşılaştırmasıyla anlamlı: eski bir ABD Savunma Bakanlığı Orta Doğu masası yetkilisi olan Simone Ledeen’e göre bile alt uçtaki 1.500’lük tahmin, İran’ın savaş öncesi cephaneliğinin yarısından fazlasını geri kurtardığı anlamına geliyor.
Ancak belirsizlik de rakamın içinde: ABD’li yetkililer değerlendirmenin ‘düşük güven düzeyli’ olduğunu, füzelerin kaçının fırlatılmaya hazır, kaçının depoda olduğunun izlenmesinin zor olduğunu vurguluyor — buna karşın Tahran’ın ‘korkutucu bir cephanelik’ barındırdığı net.
Bulgunun siyasi ağırlığı var: rapor, Başkan Donald Trump’ın İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiği yönündeki iddialarına meydan okuyor; yetkililere göre İran’ın kapasitesini bu denli geri kazanması, Trump’ın İsrail’in yanında yeni saldırılar başlatma konusundaki karar sürecini de etkiliyor.
Yeniden inşa hikâyesinin detayları dikkat çekici: İsrail basınındaki aktarımlara göre ABD ve İsrail füze üretim tesislerini vurdu, ancak İran üretimi — savaş öncesinden daha yavaş tempoyla ve büyük ölçüde önceden stokladığı bileşenlerle — sürdürdü.
Üretim kapasitesine dair bir önceki haftanın tahmini de tabloya ekleniyor: Bloomberg’in aktardığı bir istihbarat değerlendirmesi, İran’ın savaş kaynaklı hasara rağmen ayda yaklaşık 50 balistik füze üretme kapasitesine sahip olduğunu öne sürüyor; uzmanlar cephanelikte binlerce Şehid tipi saldırı silahı kalabileceğini de ekliyor.
İsrail cephesinin ayrı sayımı da benzer yönde: rapora göre İsrail askeri yetkilileri İran’ın 1.500’den fazla balistik füzesi olduğunu tahmin ediyor — bölgesel değerlendirmeler arasında farklar olsa da yön aynı.
İran tarafının son söylemi de uyumlu bir tehdit resmi çiziyor: İran Devrim Muhafızları komutan yardımcısı Tümgeneral Mostafa İzadi Cuma günü, İran güçlerinin 1.500 kilometre mesafedeki hedeflere iki tonluk savaş başlıklı füzeler fırlatabildiğini söyledi; geçen hafta ise Devrim Muhafızları, balistik füze menzilinde kendine uyguladığı 2.000 kilometre sınırını kaldırdığını duyurmuştu.
Eski bir CIA analisti olan Jim Lamson, tahminlerin neden bu kadar zor olduğunu özetliyor: ‘Hükümet için bu işi yapmış biri olarak, tüm gizli bilgilere rağmen son derece düşük güven düzeyinde olabileceğini biliyorum.’
Tablo şu anlama geliyor: ‘savaş bitti’ diyen iddialarla ‘cephanelik yeniden doluyor’ diyen istihbarat fotoğrafı arasındaki makas, Washington’un sonraki adımını belirleyecek — ve bu makas, Körfez’deki her yeni İHA saldırısıyla biraz daha açılıyor.