Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının değişiklik yönetmeliğiyle, bina ve yerleşmeler için yeşil sertifika değerlendirmesine esas üç ek yenilendi. Ana yönetmelik uyarınca kılavuz versiyonu değiştiğinde uzmanların güncel eğitim alması gerekiyor.
Türkiye’nin ulusal yeşil bina sertifikasyon sisteminin değerlendirme çerçevesi değişti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından çıkan Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 28 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Değişiklik, 12 Haziran 2022 tarihli ve 31864 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ana yönetmeliğin üç ekinin tamamını kapsıyor. Ana yönetmeliğe göre yeşil sertifika, Ek-1 Yeşil Sertifika Bina Değerlendirme Kılavuzu ile Ek-2 Yeşil Sertifika Yerleşme Değerlendirme Kılavuzunda tanımlanan kriterler esas alınarak düzenleniyor. Sertifikasyon süreci ise Bakanlıkça oluşturulan YeS-TR sisteminde çevrimiçi olarak yürütülüyor. Değerlendirme kılavuzlarında yer alan ana kategoriler arasında yapı malzemesi ve yaşam döngüsü, enerji kullanımı ve verimliliği, su yönetimi ile atık su ve atık yönetimi bulunuyor.
Başvuru süreci de yine kılavuzlara bağlı işliyor. Sertifika almak isteyen bina veya yerleşme sahibi, Bakanlıkça yetkilendirilmiş değerlendirme kuruluşuna başvuruyor; yeşil sertifika uzmanı, başvuru bilgilerini ilgisine göre Ek-1 veya Ek-2’deki değerlendirme kılavuzuna uygun olarak YeS-TR sistemine kaydediyor. Değerlendirme kuruluşu, sisteme kaydedilen bilgiler üzerinden ve gerekli durumlarda yerinde etüt etmek suretiyle değerlendirme yaparak işlem tesis ediyor.
Yenilenen üçüncü ek ise Ek-3 Yeşil Sertifika Ulusal Yeşil Bina ve Yeşil Yerleşme Sertifikasyonu Eğitimine İlişkin Hususlar. Ana yönetmelik uyarınca yeşil sertifika uzmanları, eğitici kuruluşların düzenlediği sertifika eğitim programına katılıp yazılı sınavda başarılı olmak zorunda; uzmanlık yetkisi 10 yıl geçerli tutuluyor. Eğitici kuruluşlar, belirtilen koşulları sağlayan kamu veya özel hukuk tüzel kişileri, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları arasından çıkabiliyor. Uzmanların faaliyetleri, Genel Müdürlükçe oluşturulan komisyon tarafından denetleniyor.
Versiyon değişikliği uzmanlar için ne anlama geliyor
Ana yönetmeliğin öngördüğü önemli bir sonuç, kılavuzların yenilenmesiyle gündeme geldi. Buna göre değerlendirme kılavuzlarında Bakanlık tarafından versiyon değişikliği yapılması durumunda, yetkisi devam eden yeşil sertifika uzmanlarının güncel versiyon hakkında eğitici kuruluştan Bakanlıkça belirlenen içerikte eğitim alması zorunlu. Eğitim almayan uzmanların yetkisi askıya alınabiliyor. Üç kılavuzun birden değiştirilmesi, bu yükümlülüğü harekete geçiren bir versiyon yenilemesi anlamına geliyor. Yeni kılavuz metinleri, değişiklik yönetmeliğinin ekinde günün sayısında yayımlandı.
Üç maddelik değişiklik yönetmeliği, eklerin yenilenmesi, yürürlük ve yürütme hükümlerinden oluşuyor. Hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütüyor. Düzenlemeyle birlikte bina ve yerleşmelerin yeşil sertifika başvuru ve değerlendirme süreçlerinde yeni kılavuzlar esas alınacak.