AK Parti TBMM Grubu ile Sağlık Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı yasa taslağına göre kafe, lokanta ve restoranların açık alanlarında her noktada sigara içilemeyecek; içim için ayrı özel bölümler oluşturulacak ve idari para cezaları ciddi oranda artırılacak.
Türkiye’de sigara yasaklarının kapsamını genişletecek yeni bir yasa taslağı Meclis gündemine gelmek üzere. AK Parti TBMM Grubu ile Sağlık Bakanlığı’nın birlikte hazırladığı taslağa göre, kafe, lokanta ve restoran gibi yeme-içme işletmelerinde “kapalı alan” tanımı yeniden yapılacak ve kapalı alan sınırları işletmenin büyüklüğüne göre belirlenecek.
Taslakta öne çıkan asıl yenilik açık alanlara getirilecek kısıtlama. Buna göre mekanların açık bölümlerinde de her noktada sigara içilmesine izin verilmeyecek; sigara kullanan müşteriler için işletmelerin açık alanlarında ayrılmış özel bölümler oluşturulacak. Tente, cam veya benzeri düzenlemelerle çevrelenerek fiilen kapalı mekân gibi kullanılan alanların önüne geçilmesi de hedefleniyor. Hastane, okul, spor tesisi ve oyun alanları gibi yerlerde de sigara kullanımına ilişkin kurallar yeniden ele alınıyor.
Düzenlemeyi zorunlu kılan veriler de taslağın gerekçesinde yer alıyor. Sağlık Bakanlığı tarafından yaptırılan araştırmaya göre Türkiye’de ortalama sigaraya başlama yaşı 17’ye kadar geriledi. Sigara içen 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ü sigarayı market ve bakkallardan temin ediyor. Bu nedenle 18 yaş altı satış yasağını ihlal eden işletmelere uygulanan idari para cezalarının ciddi oranda artırılması ve satıcıların yaşından şüphe duydukları kişilerden kimlik isteme zorunluluğunun sıkı şekilde denetlenmesi planlanıyor.
Taslakta dikkat çeken bir başka başlık da maliyet. Türkiye’de sigara kaynaklı hastalıklar ve tedavileri için yıllık 30 milyar dolar sağlık harcaması yapıldığı ifade edilirken, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün kullanım oranının son 13 yılda iki katından fazla arttığı vurgulanıyor. “İnce sigara”, “dumanı azaltılmış sigara” veya aromalı ürünlerle sigaranın cazip hale getirilmesinin önüne geçilmesi de düzenlemenin amaçları arasında.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin satışı Türkiye’de halihazırda yasak bulunuyor. AK Parti yetkilileri bu ürünlerin taslakta yer almadığını, yasaklı statülerinin devam edeceğini bildirdi.
Çalışma sınırları da net: Düzenleme henüz bir kanun teklifi bile değil, taslak aşamasında. Teklifin TBMM’deki 2027 yılı bütçe görüşmelerinin tamamlanmasının ardından Genel Kurul gündemine getirilmesi planlanıyor. Yani açık alan kısıtlamasının yürürlüğe girmesi için öncelikle teklifin Meclis’e sunulması, sonra yasalaşması gerekiyor. Kısıtlamanın tam olarak hangi alanları kapsayacağı, özel bölümlerin hangi standartlara göre oluşturulacağı ve cezaların ne kadar artırılacağı, meclis sürecinin sonunda netleşecek. Uygulama takvimi konusunda şimdilik resmi bir tarih bulunmuyor.