2026 Lancet Countdown raporu, iklim değişikliğinin resmen küresel sağlık acil durumu olarak tanınması çağrısı yaptı. Rapora göre aşırı sıcaklar 2023'te tahmini 710 bin ölüme katkıda bulundu; Paris Anlaşması sonrası ısıyla ilişkili ölümler yüzde 36 arttı.
2026 Lancet Countdown raporunun hazırlayıcıları, iklim değişikliğinin küresel bir sağlık acil durumu olarak resmen tanınması gerektiğini söyledi ve sağlık tehditlerinin uluslararası yanıttan daha hızlı arttığı uyarısında bulundu. Raporun lansmanı 28 Ekim’de yapıldı; çağrı resmî bir tanınma talebi — DSÖ’nün acil durum ilan ettiği anlamına gelmiyor.
Değerlendirme, kötüleşen sıcaklık dalgaları, kuraklık ve diğer iklim tehlikelerini insanların hayatta kalışı, geçim kaynakları ve sağlık hizmetleri için artan risklerle ilişkilendiriyor. Rapora göre aşırı sıcaklar 2023’te tahmini 710 bin ölüme katkıda bulundu; bunların yüzde 70’inden fazlası insan kaynaklı ısınmaya atfedildi. Paris Anlaşması’ndan bu yana ısıyla ilişkili yıllık ortalama ölümler yaklaşık yüzde 36 arttı.
Lancet Countdown’ın icra direktörü Marina Romanello, ‘Paris Anlaşması’ndan on yıl sonra bulgularımız net: iklim değişikliğinin sağlık zararları dünyanın buna verdiği yanıttan daha hızlı büyüyor ve birçok durumda hızlanıyor’ dedi. Rapora dayanan aktarımlarda artan sıcakların uyku kaybına ve sıcak günlerde çalışılabilen saatlerde kayba da yol açtığı öne çıkıyor.
Değerlendirme; sıcaklığı, hava kirliliğini, bulaşıcı hastalıkları, enerjiyi, uyumu ve ekonomik hasarı kapsayan 54 göstergesi izliyor. 30’dan fazla ülkeden 140’tan fazla uzman katkı verdi.
Rapora göre şiddetli kuraklık 2025’te küresel kara alanlarının yaklaşık yüzde 52’sini en az bir ay boyunca etkiledi. Uydu analizleri ayrıca 2003’ten bu yana karaların yüzde 80’inde yeraltı suyu rezervlerinde büyük değişimler saptadı; bu durum sanitasyon ve gıda güvenliğini tehdit ediyor.
Rapor ilerlemeyi de kaydediyor: Temiz enerji yatırımları 2025’te rekor seviyeye ulaştı ve 2016’dan sonra fosil yakıt emisyonlarının azaldığı 77 ülkede, düşen hava kirliliği sayesinde yılda yaklaşık 323 bin ölüm önlendi. Buna rağmen araştırmacılara göre fosil yakıtlar hâlâ küresel enerjinin yüzde 80’inden fazlasını karşılıyor.
Bulgular, kasımdaki COP31 iklim zirvesi öncesinde gündeme geldi. Yazarlar, emisyon politikasında, finansmanda ve uyum stratejilerinde sağlığın önceliklendirilmesini istiyor. Rapor, daha hızlı emisyon kesintileri ve uyum önlemlerinin canları koruyabileceğini, kayıtlı temiz enerji kazançlarının ise eylemin şimdiden yarar sağladığını gösterdiğini vurguluyor.
Not: Rapor rakamları geçmiş dönemleri tanımlıyor; yalnızca bu yıla ait ölümleri değil, izlenen yıllara yayılan tahminleri içeriyor.