Trump, Fox News'e yaptığı telefon açıklamasında İsrail'e her yıl verilen yaklaşık 4 milyar dolarlık yardımın yıl sonunda durdurulacağını, kararın Netanyahu ile aylar önce varılan bir anlaşmayla alındığını söyledi. İsrail'in yardıma ihtiyacı olmadığını savunan Trump, silah satışının süreceğini de bildirdi. Netanyahu'un sözcüsü açıklamadan haberdar olmadıklarını belirtti; hangi fonun kastedildiği de netleşmedi.
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, ara seçimlerin oylamasının sürdüğü sabah Fox News kanalına telefonla bağlanarak bomba bir açıklama yaptı: ABD’nin İsrail’e her yıl sağladığı yaklaşık 4 milyar dolarlık yardım yıl sonunda kesilecek. Trump, ‘Netanyahu ve ben, İsrail’e yılda 4 milyar dolar verdiğimiz konusunda bir anlaşma yaptık ve bunu durduracağımıza dair aylar önce anlaştık’ dedi ve paranın ‘yıl sonunda kesileceğini’ söyledi.
Trump, İsrail’in bu duruma ‘razı olduğunu’ çünkü ‘çok başarılı bir ülke hâline geldiklerini ve yardıma ihtiyaçları olmadığını’ öne sürdü: ‘Bana Bibi Netanyahu geldi; yıllardır bunu konuşuyoruz çünkü çok büyük bir para. İhtiyaçları olsa yardımı sürdürürdük; şimdi de ihtiyaç duyarlarsa İsrail’e yardım ederiz, harika bir müttefik oldular.’ Trump açıklamasında İsrail’in ABD’nin Orta Doğu’daki en yakın müttefiki olduğunu ve silah satışının süreceğini de vurguladı; verilen desteği dilerlerse takas, askeri yardım ya da nakit biçiminde değerlendirebileceklerini söyledi.
Kararın arka planında iç siyasi hesap da yatıyor. Trump, İsrail’e yapılan yardımın Demokrat adaylar — Michigan’daki Senato adayı Abdul El-Sayed gibi isimler — için güçlü bir söylem hâline geldiğini, ‘solun bu 4 milyar doları haksızlık işareti olarak kullandığını’ ve bunu engellemek istediğini söyledi. İsrail’e yardım ve Gazze savaşı, seçim kampanyasının en tartışmalı başlıkları arasında yer alıyordu. Trump, İsrail’in yardıma ihtiyacı yokken Cumhuriyetçilerin bu konuda eleştiri oklarına hedef olmasını da istemediğini dile getirdi.
Açıklama tek başına birçok soruyu açık bıraktı. Trump’ın hangi fonlamayı kastettiği hemen netleşmedi: ABD, İsrail’e 2018’de başlayan 10 yıllık bir mutabakat çerçevesinde yılda 3,8 milyar dolar askeri yardım sağlıyor ve bu mutabakat 2028’de sona eriyor. Netanyahu’un sözcüsü Trump’ın sözlerinden haberdar olmadıklarını belirterek bilgi alacağını söyledi; iki liderin son bilinen telefon görüşmesi ise Cumartesi günü yapılmıştı. Netanyahu, Ocak ayında Amerikan askeri yardımının önümüzdeki on yıl içinde kademeli olarak azaltılmasını umduğunu dile getirmişti. AP’nin aktarımında yardımın 2027’de tamamen duracağı ve ABD’nin bundan sonra İsrail’e silah satacağı belirtilirken, kesimin kesin takvimi kaynakların aktarımlarında vurgu farkı taşıyor.
Trump’ın açıklamasının ardından petrol fiyatları geriledi. İsrail tarafından konuya ilişkin resmi bir açıklama henüz yapılmadı.