Chadema lideri Tundu Lissu'ya 2025 seçim kampanyasındaki konuşmaları nedeniyle verilen kışkırtma mahkûmiyetinin cezası henüz açıklanmıyor; vatana ihanet suçlamasından beraat etti. Nisan 2025'ten beri tutuklu liderin temyiz hakkı bulunuyor.
Tanzanya’nın önde gelen muhalefet lideri Tundu Lissu, “kamuoyunu kışkırtma” suçundan mahkûm edildi. Dar es Salaam Yüksek Mahkemesi’ndeki üç hâkimlik heyet, kendisi hakkında daha ağır bir suç olan vatana ihanet davasından ise beraat verdi; savcıların suçun kilit unsurlarını kanıtlayamadığı belirtildi.
Hâkimler kararını açıklamayı sürdürüyor: hukuki gerekçeler ve kışkırtma mahkûmiyetine ilişkin ceza henüz açıklanmadı. Lissu’nun ülkenin en yüksek temyiz merciinde itiraz hakkı bulunuyor.
Chadema partisinin lideri 58 yaşındaki Lissu, Nisan 2025’ten beri tutuklu. 2025 genel seçimleri öncesinde “Reform Yoksa Seçim Yok” sloganıyla başlattığı seçim sistemi değişikliği kampanyası sırasında yaptığı konuşmalar nedeniyle yargılanıyordu. Savcılar, konuşmalarının halkı seçimi sabote etmeye ve hükûmeti tehdit etmeye kışkırtmak amacı taşıdığını ve vatana ihanet boyutuna ulaştığını öne sürdü. Hukukçu olan ve davasında kendini bizzat savunan Lissu, sözlerinin anayasal ve seçim reformu talebiyle meşru bir siyasi kampanyanın parçası olduğunu, cümlelerinin bağlamından koparıldığını savundu.
Vatana ihanet, Tanzanya’da idam cezası gerektirebilen en ağır suçlar arasında yer alıyor. Lissu’nun talep ettiği reformlar arasında seçim komisyonerlerinin cumhurbaşkanı tarafından değil bağımsız olarak atanması, tüm partilerin baskısız kampanya yürütmesi, hükûmet ataması bölge amirlerinin seçim memuru olarak görev yapmasının sona ermesi, sayımların parti temsilcileri izlemeden geçmemesi ve cumhurbaşkanlığı sonuçlarının mahkemede itiraz edilebilmesi yer alıyordu.
Lissu, Ekim 2025’te oylanan ve Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan’ın oyların yüzde 98’ini aldığı seçimden yaklaşık altı ay önce tutuklanmıştı. Lissu dahil iki ana rakip adayın seçime katılması engellenmiş, muhalefet sonucu demokrasinin “alaya alınması” olarak nitelemişti. Hükûmet, muhalifleri hedef aldığı iddialarını sürekli reddediyor.
Tutukluluğu süresince Dar es Salaam’daki Ukonga Hapishanesi’nde yatan Lissu’nun avukat ve ailesiyle görüşemediği dönemlerde iki kez kısa açlık grevi yaptığı, gardiyanların avukatlarla gizli kalması gereken görüşmelerini dinlediği yönündeki şikâyetleri hapishane yönetimi tarafından reddedildi. Davası, hak örgütlerinin Tanzanya’da siyasi muhalefet alanının daralmasına ilişkin endişeleriyle uluslararası dikkat çekiyor.
Lissu, Tanzanya siyasetinin en tanınmış isimlerinden biri: Eylül 2017’de Dodoma’daki evinin önünde aracına kurşun yağdırılan saldırıdan yaralı kurtulmuş, uzun süre yurt dışında tedavi görmüştü. Saldırının fail veya failleri hakkında yargı süreçleri sonuçlanmadı. Bu geçmiş, şimdiki davasının da muhalefet üzerindeki baskının simgesi olarak okunmasına yol açıyor.