Ueno Bank'ın tasarruf yönetimine alınmasıyla 3 milyon müşterinin mevduatı donduruldu; Peña çıkış ilişkisi iddiaları ve oybirliğiyle başlayan azil sürecinin ardından görevini bıraktı. Yerine kimin geçeceği belirsiz.
Güney Amerika ülkesi Paraguay’da Cumhurbaşkanı Santiago Peña, bir bankacılık krizinin ülkede siyasi ve finansal çöküntü yaratmasının ardından Perşembe günü görevinden istifa etti. Sağ kanat ekonomist devlet başkanı, videolu açıklamasında “Cumhuriyet her kişiden ve her koşuldan önce gelmelidir” diyerek istifa kararını duyurdu ve halktan özür diledi.
Krizin merkezinde, Peña döneminde adı bilinmeyen bir dijital bankadan ülkenin en büyük kredi kuruluşlarından birine dönüşen ve Paraguay yetişkin nüfusunun yaklaşık yüzde 60’ını müşteri olarak iddia eden Ueno Bank var. Geçen Pazartesi merkez bankası, ödeme gücü kalmayan bankayı tasarruf yönetimine aldı; bu adım 3 milyon müşterinin mevduatını dondurdu ve yüz binlerce aileyi gıda dahil temel harcamaları için paraya erişemez duruma düşürdü. Banka yöneticileri gözaltına alındı, sokaklarda büyük protestolar patlak verdi.
Parlamento Perşembe günü, bankayla çıkar ilişkisi ve görevi kötüye kullanma iddialarıyla Peña hakkında oybirliğiyle azil süreci başlattı. Peña’nın bankayı işleten grubun geçen yılın başına dek hissedarı olması ve devlet ile emeklilik fonlarına ait 800-850 milyon dolarlık mevduatın bu bankada toplanması, çıkar çatışması eleştirilerinin kaynağıydı. Peña bunları “hükûmetimi zayıflatmak için yürütülen sahte medya kampanyası” olarak niteledi; suçsuz olduğunu sürdürdü.
Baskılar, eski cumhurbaşkanı ve eski müttefiki Horacio Cartes’in azil çağrısına destek vermesiyle doruğa çıktı. Cumhurbaşkanı yardımcısı Pedro Alliana’nın da skandala karıştığından şüpheleniliyor; bunu reddediyor. Muhalefet senatörü Rafael Filizzola olayı “demokrasi döneminin iktidardan yürütülen en büyük dolandırıcılığı” olarak tanımladı.
Peña, ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgedeki önemli müttefiklerindendi; Rubio’nun “stratejik ortak” nitelemesi ve Washington ziyaretleri bu ilişkinin göstergesiydi. İstifası üzerine ABD’den henüz yorum gelmedi. İstifanın Kongre tarafından kabulü hâlinde Alliana devlet başkanlığını devralacak; Temsilciler Meclisi azil oylamasını çoktan kabul etti ve dosya Senato’da. Azil onaylanırsa Peña senato koltuğunu ve dokunulmazlığını yitirerek genel mahkemelerde yargılanabilecek.
Paraguay milli futbol takımının sponsoru olan bankanın çektiği kriz spor kamuoyunu da sardı: milli oyuncular Çarşamba günü hükûmetten ve yargıdan ‘güçlü bir yanıt’ talep eden mektup yayımladı. Banka, market alışverişlerinde cömert nakit-geri ödemelerle müşteri kazanmış, kısa yıllarda dijital bankadan sistemin dev aktörlerinden biri hâline gelmişti. Peña, Ağustos 2023’te göreve başlamış ve ‘büyük Paraguay’ inşası sözü vermişti; istifa öncesi aylar boyunca merkez bankasının ve basının bankanın operasyonlarına ilişkin uyarılarını görmezden geldiği bildirildi.