Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un koalisyon danışmaları tamamlanırken muhalefet lideri Gadi Eisenkot, 67 milletvekilinin başbakanlık önerisini aldı; Başbakan Netanyahu'ya 46 öneri verildi. Ra'am, Ortak Liste ve Demokratlar'ın Eisenkot'u önermesiyle çoğunluk sayılan 61'in üzerine çıkıldı; yedi milletvekilli Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin hiçbir adayı önermemesi, Netanyahu'nun 53 koltuklu bloğunu delik deşik etti. Herzog, karşılıklı parti vetoları nedeniyle hükümet kurulabilme ihtimalinin belirsiz olduğunu söyleyerek mandat kararını Pazar gününe erteledi.
İsrail’de hükümet kurma sürecinde kritik eşik aşıldı: Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un parti liderleriyle danışmalarının ardından muhalefet lideri Gadi Eisenkot, Knesset’in 67 üyesinden başbakanlık önerisi aldı; Başbakan Binyamin Netanyahu’ya ise 46 öneri verildi. Eisenkot’u öneren altı parti arasında Yesh Atid, Yisrael Beytenu, B’Yachad ve Demokratlar’ın yanı sıra Arap kökenli Ra’am ile Ortak Liste de var — 61 çoğunluk eşiği 6 vekille aşıldı. Eisenkot’un partisi Yashar, 67 desteğin ‘2015’ten bu yana bir adaya verilen en yüksek öneri sayısı’ olduğunu hatırlatarak Herzog’dan görevin ‘en kısa sürede’ verilmesini istedi.
Tabloyu asıl değiştiren hamle Birleşik Tevrat Yahudiliği’nden (UTJ) geldi: Yedi milletvekilli aşırı-Ortodoks parti, hiyerarşik nedenlerle hiçbir adayı önermeyi reddetti. Bu, son seçimde 53 koltuk kazanan Netanyahu bloğunun ilk çatlağı anlamına geliyor; UTJ’nin gelecekteki bir koalisyonda Eisenkot’u destekleme opsiyonunun önünü açtığı yorumlanıyor. Netanyahu cephesinde Ben-Gvir’in Otzma Yehudit’i ve Dini Siyonizm ile Shas’ın önerileri devam etti.
Danışmalarda bir ilk de yaşandı: Ra’am lideri Mansour Abbas, görüşmede Hamas’ın silahlarını bırakması çağrısı yaptı — Eisenkot’un koalisyon ilkeleri arasında sayılan ‘Hamas’ın terör örgütü olarak tanınması’ şartına Arap partilerinden gelen en açık destek. Ortak Liste’den Yousef Jabareen ile Demokratlar lideri Yair Golan da Eisenkot’u önerenler arasındaydı. Herzog, Tal Yasası’nın Yüksek Mahkeme tarafından düşürülmesine üzüntüsünü dile getirdiği görüşmede UTJ’ye danışmalara katıldıkları için teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı ise kararını bekletiyor: Herzog, ‘karşılıklı parti vetolarının hükümet kurma ihtimalini belirsiz bıraktığını’ söyleyerek Pazartesi’ye kadar sürecek lider görüşmelerinde ‘her taşı çevireceğini’ ve kimi görevlendireceğini Pazar günü açıklayacağını bildirdi. ‘Aklı başında herkesin önümüzdeki güvenlik ve diplomatik güçlüklerimize, değişen bölgemize ve bizi içeriden parçalayan sorunlara bakıp muazzam bir sorumluluğun omuzlarımızda olduğunu anlaması yeterli’ ifadesini kullanan Herzog, tüm partileri yeni bir seçim turuna sürüklenmekten kaçınmaya çağırdı.
Uzmanlar iki senaryoya dikkat çekiyor: 67 öneriyle Eisenkot görevi alırsa hükümeti kurması için tanınacak süre içinde UTJ ya da Arap partilerinden bir koalisyon ortağı bulması gerekecek — ki bu, Netanyahu’dan yüksek düzeyde kopuş demek. Görev Eisenkot’a verilmezse ya da kurulamazsa İsrail yeniden seçime gidebilir; o ana dek Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak kalıyor — bir yorumcunun ‘demokratik açıdan kabul edilemez’ diye nitelediği durum.