Faz 3 ECLIPSE 1 denemesinde aylık elebsiran-tobevibart kombinasyonu, 48. haftada hastaların yüzde 79'unda hepatit delta virüsünü saptanamaz düzeye indirdi (karşılaştırma grubu: yüzde 0). İlaçlar onaylı değil; ABD başvurusu 2027 ortası planlanıyor.
Hepatit B’nin en ağır komplikasyonu sayılan hepatit D hastalığında yürütülen pivotal bir faz 3 denemesi, aylık iki deri altı enjeksiyonluk kombinasyonun virüsü büyük ölçüde saptanamaz düzeye indirdiğini gösterdi. Denver’daki AASLD Karaciğer Kongresi’nde sözlü sunumla açıklanan ECLIPSE 1 sonuçlarına göre, elebsiran ve tobevibart kombinasyonunu 48 hafta alan hastaların yüzde 79’unda hepatit delta virüsü (HDV) artık tespit edilemedi; ertelenmiş tedavi grubunda bu oran sıfırdı.
Denemeye birden çok ülkeden 124 yetişkin alındı; hastalar ikiye bir oranında aylık elebsiran-tobevibart kombinasyonuna ya da 12. haftaya dek tedavinin ertelenmesine atanmıştı. Denemenin birincil ucu olan ‘saptanamaz virüs artı karaciğer enzimi ALT’nin normalleşmesi’ bileşik yanıtı, tedavi grubunda yüzde 44 ile karşılaştırma grubundaki yüzde 0’a karşılık sağlandı; fark istatistiksel olarak güçlüydü. Hastaların tamamında virüs düzeyinde en az iki log düşüş ya da tam saptanamazlık anlamına gelen virolojik yanıt gözlendi; ALT normalleşmesi yüzde 53’e karşı yüzde 5 oldu.
Sonuçlar sirozdan etkilenenlerde de tuttu: Sirozlu hastaların yüzde 85’inde, sirozsuzların yüzde 73’ünde virüs saptanamaz hale geldi. Tedavi iyi tolere edildi; tek başına üçüncü derece ilaç ilişkili olay (geçici beyaz küre düşüşü) görüldü ve hiçbir hasta tedaviyi bırakmadı. En sık yan etki, çoğunlukla ilk dozda görülen ve bir-iki günde geçen grip benzeri belirtilerdi.
Şirket aynı gün, iki ilacın faz 2 SOLSTICE denemesinden genişletilmiş verileri de açıkladı: 96 haftayı tamamlayan 28 hastanın tamamında virüs saptanamaz düzeye inmiş, karaciğer sertliği ölçümü yapılanların yüzde 89’unda iyileşme ya da kararlılık görülmüştü. Daha dikkat çekici olan, araştırıcıların ‘sonlu tedavi’ olasılığını araştıran keşif niteliğindeki bir analiz: En az 96 hafta saptanamaz virüs taşıdıktan sonra tedaviyi bırakan ilk 10 hastanın tamamında, 12-48 haftalık izlemde virüs geri dönmedi ve karaciğer enzimleri sabit kaldı.
Bu analiz erken ve sınırlı: Şirket, verilerin kesin bir kesimden geçmediğini, izlemin sürdüğünü ve tedavi sonrası gecikmiş karaciğer ataklarının henüz dışlanamadığı uyarısını kendisi yapıyor. Uzmanlar, olası ‘kür’ iddiasının ancak daha uzun izlemle doğrulanabileceği görüşünde.
Hepatit D, kronik viral hepatitlerin en ağırı olarak tanımlanıyor; hastalar hızla siroza, karaciğer yetmezliğine ve karaciğer kanserine ilerleyebiliyor ve dünyada onaylı tedavi seçenekleri son derece sınırlı. Vir Biotechnology, üç ECLIPSE denemesinin tüm verilerini 2027 yılının ortasında ABD Gıda ve İlaç Dairesi’ne sunmayı planlıyor. İlaçlar henüz onaylı değil; ABD’de Atılım Terapisi, Avrupa’da PRIME statüsü taşıyor.