Londra’da tarihi casusluk kararı: 2 İranlı, IRGC adına muhalif gazetecileri izlediği gerekçesiyle suçlu bulundu — ChatGPT ile araştırma ve 150 bin sterlinlik ‘bitirme’ teklifi dosyada

İngiltere’de İran’in yurt dışı muhaliflere yönelik operasyonlarına ilişkin dikkat çekici bir mahkeme kararı çıktı: Londra’daki Woolwich Taç Mahkemesi, iki İran vatandaşını İran istihbaratına yardım etmekten suçlu bulundu.

Karar, altı haftalık duruşmanın ve jürinin 19 saat 9 dakikalık görüşmesinin ardından Perşembe günü açıklandı. Mostafa Sepahvand (41) ve Farhad Javadi Manesh (46), ‘yabancı istihbarat servisine yardım etme’ suçundan mahkûm olurken, aynı suçlamayla yargılanan Shapoor Qalehali Khani Noori (57) beraat etti. Sepahvand, ayrıca İngiltere’de bir kişiye yönelik ciddi şiddet uygulamak amacıyla gözetim ve keşif yapmak suçundan da hükümlü görüldü.

Dosyanın merkezinde İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) var: savcılığa göre ikili, IRGC’nin görevlendirmesiyle hedefleri izledi. Bu hedefler arasında Londra merkezli Farsça yayın yapan Iran International’ın gazetecileri Mojtaba Pourmohsen ve Kambiz Hosseini ile İngiltere’deki İsrail Avukatları örgütünün kurucu üyesi Jonathan Turner yer alıyor.

Yöntem de dikkat çekici: zanlıların hedeflere bağlı adresleri ziyaret ederek fotoğraf ve video kaydettiği, ChatGPT platformunu kullanarak hedefler hakkında çevrim içi araştırma yaptığı belirlendi. Polisin ele geçirdiği 534 gigabaytlık veri, hedeflerin fotoğraflarını, iş adreslerini, araçlarının marka ve renklerini, hatta evcil hayvanlarının isimlerine kadar ayrıntıları içeriyordu.

Savcılığın en çarpıcı iddiası ise şiddet eşiği: Sepahvand’ın en az bir hedefe ‘şiddetli saldırı’ hazırlığında olduğu, bir İranlı muhabirine gönderdiği ses notlarında bir hedefi ‘bitirmek’ karşılığında 150 bin sterlin istediği ve ‘bunu yapacağım’ dediği aktarıldı.

İki sanığın yaşam öyküsü de dosyada ayrı bir tartışma açtı: Batı Londra’da yaşayan ve geçici oturma izni almış sığınmacılar olan Sepahvand ve Manesh’in yasa dışı yollarla — biri TIR ile, diğeri küçük bir botla — İngiltere’ye geldiği ortaya çıktı. Sepahvand’ın savunması, casusluğu ‘reddetmenin sonuçlarından korktuğu için’ yaptığını öne sürdü; savcılık bu iddiayı ‘tamamen uydurma’ olarak niteledi ve sanığın asıl motivasyonunun ödül ile İran’daki bir hırsızlık hükümlülüğünün ‘yok sayılması’ olduğunu savundu.

Kraliyet Savcılık Servisi’nin Özel Suç ve Terörle Mücadele Birimi başsavcısı Frank Ferguson, kararın ardından çarpıcı bir değerlendirme yaptı: ‘Bu, İran rejimini eleştirenlere yönelik hesaplı bir casusluk operasyonuydu. Bu tür davalar, İran istihbaratının rejimin eleştirmenlerini hedeflemek için yurtdışında vekiller kullanmaya istekli olduğunu gösteriyor.’

Hukuki açıdan da bir ilk yaşandı: terörle mücadele polisi, İran vatandaşlarının İngiltere’nin yeni Ulusal Güvenlik Kanunu kapsamında yargılandığı ilk dava olduğunu açıkladı. IRGC, bu kanunun Temmuz’da yürürlüğe giren yeni yetkileriyle İngiltere’de yasaklı örgütler listesine alınmıştı — bu kapsamda yardımcı olanlar 14 yıla kadar hapisle cezalandırılabiliyor.

İran’ın Londra Büyükelçiliği iddiaları ‘kesin şekilde reddettiğini’ bildirirken, iki sanığın cezası 17 Aralık’ta Londra’nın merkezi ceza mahkemesi Old Bailey’de verilecek. Karar, İran’ın Avrupa’daki muhaliflere yönelik operasyonlarına karşı yürütülen hukuki mücadelenin en görünür örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.