Hollanda'nın turist kalabalığından uzak şehri Haarlem, bu kış Frans Hals ve Rembrandt'ın yan yana sergilendiği bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Kanallar, eski kilise orgu, bisiklet rotaları ve konaklama önerileri.
Amsterdam’dan trenle yalnızca 15 dakika uzaklıkta, ama Hollandalıların ‘gezellig’ — sıcak, samimi, keyifli — dediği türden bir şehir: Arnavut kaldırımlı sokakları, alınlıklı evleri ve kanallarıyla Haarlem, Van Gogh müzesi kuyruklarından ve turist kalabalığından uzak, Hollanda’nın daha tipik bir yüzünü sunuyor. Guardian yazarı yıllardır geldiği bu şehrin İngiliz ziyaretçiler arasında daha iyi tanınmamasına şaşırdığını yazıyor.
Bu kışın özel çekimi, Frans Hals Müzesi’nde 28 Şubat 2027’ye kadar sürecek bir sergi: Şehrin evladı, 17. yüzyıl ressamı Frans Hals ile daha ünlü çağdaşı Rembrandt’ın yapıtları yan yana sergileniyor. Hollanda Altın Çağı’nın bu iki devinin hiç tanışıp tanışmadığı bilinmiyor; ama yapıtlarını böyle bir arada görmek güçlü bir deneyim. Müzenin binası eskiden Oudemannenhuis — Hals’ın son parasız yıllarını geçirdiği yaşlılar ve bakım evi. Serginin yanı sıra Hals’ın yerel askerî birliklerin portrelerini ve bugün gezebileceğiniz sokaklardan neredeyse ayırt edilemeyecek 17. yüzyıl şehir tasvirlerini görmemek olmaz.
Hals, şehrin görkemli Grote Kerk’e — Büyük Kilise — gömüldü. İçeri girmek, 17. yüzyıl Hollanda kilise içi tablosuna adım atmak gibi: Sade, devasa gotik bir alan ve batı ucunda dünyanın en büyüklerinden biri olan, Handel ve Mozart tarafından çalındığı söylenen barok org. Kilise, kafelerle çevrili çekici Grote Markt’ın — Büyük Meydan — üzerinde ve şehri keşfe buradan başlamak en iyisi. İki dakika ötede, Nazi işgali sırasında bir Hollandalı Hristiyan ailenin Yahudileri ve direnişçileri sakladığı Corrie Ten Boom Evi var — kuyruksuz bir Anne Frank Evi alternatifi. Nehir kıyısındaki Teylers Müzesi ise fosiller, kristaller, bilimsel aletler ve 19. yüzyıl sonu Hollanda resimlerinden oluşan bir hazine: Ülkenin en eski müzesi olduğunu iddia ediyor ve ahşap panel iç mekanı tek başına bilet bedeli.
Haarlem’de bisikletler arabalardan çok daha kalabalık. İstasyon yanından bisiklet kiralayıp şehir merkezinin batısındaki Zuid Kennemerland milli parkına pedal çevirmek — kumul, orman ve göllerden Kuzey Denizi’nin kumsallarına açılan koruma alanı — güzel bir yarım gün. Tarihi sokaklarda kaybolmak da başlı başına bir keyif: Gizli kapılardan avlulara açılan bu sokaklar küresel zincir mağazalardan dikkat çekici biçimde arınmış.
Yeme-içme konusunda seçenek bol: Koningstraat’taki La Maru fırını kahvaltı ve öğle yemeği için ideal; tarihi merkezdeki Meneer Frans’ta sandviç, salata ve flammkuchen — bir tür Hollanda pizzası — var; Grote Markt’taki balık tezgahında turşu ringa balığı denenebilir. Riviervismarkt’taki eski balık dükkânında ‘kahverengi kafe’ In den Uiver 35 cin ve 35 özel bira sunuyor; eski bir kilisedeki Jopenkerk birahanesi meydandan beş dakika yürüme mesafesinde. Akşam yemeği için nehir yakınındaki çok katlı bir otoparkın tepesindeki sera benzeri yapıda, sürdürülebilir ve yerel menülü, manzaralı DeDakkas’tan tuhafı yok.
Konaklamada Grote Kerk dibindeki 17 odalı ML Otel’in köme bakan iki cephe odaları (çift kişilik yaklaşık 119 euro’dan, kahvaltı hariç) şehirde uyanmanın en güzel yolu; karşıdaki Amrâth Grand Hotel Frans Hals daha büyük ve biraz daha uygun alternatif. İstasyona iki dakikadaki Staats Hotel ise 165 euro’dan başlayan ferah butik odaları ve kendi barı-restoranıyla sakin bir seçenek. Not: Yazarın bu geziyi Hollanda Turizm Kurulu sağlamış; yazar Rough Guides serisinin kurucularından ve Hollanda rehberinin ilk baskılarının yazarı.