Lleida'dan Pireneler eteklerine tek raylı tarihi hat, bisiklet ve kanoyla keşfedilen bir vahşi doğa açıyor: Terradets gölünün altında batık bir manastır, Mont-Rebei kanyonu ve dört saatlik siesta.
İspanya’nın kuzeyindeki Santa Linya tren istasyonunda indiğinizde ilk sorunuz şu oluyor: Mühendisler burada ne düşünmüştü? Dağ yamacına oyulmuş ilkel bir durak; bilet gişesi yok, bekleme salonu yok, insan izi yok — yalnızca boşlıkta bir tek peron. Rayların ötesinde çam ormanlarıyla çevrili turkuaz bir göl; ileride ise tek çıkış yolu: kireçtaşı kayalığın yılan gibi yükselen patikası.
Guardian yazarı eşiyle bu köşeye — Katalonya’nın batısındaki Pallars Jussà’ya — ilk kez 21 yıl önce balayı yolculuğunda yolunu kaybederek düşmüş. Kanyonların, göllerin, yıkıntıların ve Pireneler’den güneye gürleyerek akan Noguera Pallaresa Nehri’nin dramatik manzarasıyla ‘baştan çıkmış’, bir gün dönmeye yemin etmişler: O dağları seviyor, eşi suyu, ikisi de terk edilmiş binaları — ‘coğrafi olarak cennette yapılmış bir evlilik’. Şimdi o yemin tutulmuş: Amaç ülkenin içlerine daha derin inmek.
Bölgeyi keşfetmenin zarif yolu, Lleida’dan La Pobla de Segur’a tek raylı tarihi hatta işleyen Tren dels Llacs’ta (‘Göller Treni’) indikleri duraklarda inip binmek; ama bisiklet eklemek işi bitiriyor. Eski patikaların geniş ağı dağ bisikleti için ideal: Dik tırmanışlar ve dik inişler ile yumuşak çiftlik yolları, tepelere serpilmiş kaleler, şapeller ve çiftlik evleri yıkıntılarını birbirine bağlıyor. Tremp’te trenden inip bisiklet kiralayan çift, tren hattındaki Cellers köyü yakınındaki göl kenarı Hotel Terradets’e ulaştı — iki tekerlekli konuklarına atölye imkânı sunacak kadar bisiklet dostu bir otel.
Yüz yıl öncesine dayanan otel, aslında Montsec dağlarını aşan tüccarlara ve katırcılara yemek ve barınak sunan bir handı. Bugün açık havacılar için şık bir durak: bisiklet ve kano kiralama, havuz ve Terradets Baraj Gölü’ne bakan teras. Noguera Pallaresa’nın 1935’te barajlanmasıyla oluşan göl, neredeyse bir asır sonra doğal görünüyor; kıyıları bakir kumsallı ve çamlı. Ama cam gibi suların altında, vadinin sular altında kalmasında boğulan Sant Miquel de Cellers manastırının kalıntıları yatıyor. Mont-Rebei Kanyonu’nun devasa boyutunu görmenin en iyi yoluysa su: Kano ile kule gibi yükselen kayaların arasından süzülürken nefes kesici bir heyran duyuluyor.
Bölgenin Katalonya kimliği her yerde: Tapas yok, İspanyolca menü yok; yerli halkın İspanyolca konuşması hoş karşılanmıyor; bu yalnızca yabancı ziyaretçilere göz yumuluyor. Ayrılıkçı Estelada bayrağı balkonlarda sallanıyor; kırmızı-sarı çizgiler yollara, köprülere boyanmış; ‘Cumhuriyeti Kuralım!’ pankartlarından daha sert grafitilere kadar bağımsızlık yazıları her yerde. Bir asır önce dinamitle, el keseri ve kazmayla açılan baş döndürücü patikalar uzak toplulukları bağlıyordu. Bugün bile Pallars Jussà’da otoyol yok; hayat yavaş akıyor — dört saatlik siesta çoğu habersiz turisti yakalamış — ama toprağa ve doğal ritimlere bağlı, her günü zekâyla idare eden bir yaşam tarzı var. Sakin yolcuya, hatta nostaljik balayı yolcularına, ödüller cömert.