Yunanistan'ın Gümülcine ve İskeçe müftülüklerine yaptığı atamaların ardından Dışişleri Bakanlığı'ndan sert açıklama geldi. Ankara, azınlığın kendi seçtiği müftüleri tanıma çağrısı yaparken, Atina da uygulamanın yasal çerçevede olduğunu savundu.
Yunanistan hükümetinin Batı Trakya’daki müftülüklere yönelik atamaları, Türkiye ile Yunanistan arasındaki uzun soluklu müftü tartışmasını yeniden alevlendirdi. Yunanistan Resmî Gazetesi’nde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle eski İskeçe tayinli müftü naibi Bilal Kara Halil, Gümülcine Müftülüğüne; İstanköy’de din görevlisi olarak çalışan Şükrü Şerif Damatoğlu ise İskeçe Müftülüğüne atandı. Her iki ismin görev süresinin de beş yıl olacağı açıklandı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, 24 Ekim’de konuya ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Bakanlık, “Yunanistan, Gümülcine ve İskeçe’de sözde müftüler atayarak Batı Trakya Türk Azınlığının Lozan Barış Antlaşması ve uluslararası anlaşmalarla teminat altına alınan temel hak ve özgürlüklerini hiçe saymayı sürdürmektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Açıklamada, müftülük müessesesinin Batı Trakya Türk Azınlığının dini, toplumsal ve kültürel kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Bakanlık, Yunanistan’ın ülkedeki resmî azınlığın kendi seçtiği müftüleri tanımamakta ısrar ederek azınlığın iradesini ve din özgürlüğünü göz ardı ettiğini belirtti ve “Yunanistan makamlarını, Azınlığın seçtiği meşru müftüleri tanımaya ve atanmış müftüleri dayatma teşebbüslerinden vazgeçmeye çağırıyoruz” ifadesine yer verdi.
Ankara’nın tepkisine yol açan süreçte kritik bir eşik de aşıldı. Bu yılın ocak ayında Dimetoka’ya Emin Şerif’in atanmasının ardından gelen son tasarrufla birlikte Yunanistan yönetimi, 2022’de yürürlüğe koyduğu 4964 sayılı yasa çerçevesinde Batı Trakya’daki üç resmî müftülük kadrosunun tamamını doğrudan devlet atamasıyla doldurmuş oldu. Azınlığın iradesiyle seçilen meşru liderler olarak halen Gümülcine’de İbrahim Şerif, İskeçe’de ise Mustafa Trampa görevlerini sürdürüyor.
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ise Ankara’nın açıklamasına yanıt verdi. Atina, Lozan Barış Antlaşması’nın Batı Trakya’daki azınlığı dini bir azınlık olarak tanımladığını vurguladı. Yunan tarafı, 2022’de kabul edilen yasayla müftülerin belirlenmesine azınlık üyelerinin de katıldığı bir süreç getirildiğini ve bunun din özgürlüğünü güvence altına aldığını savundu.
Batı Trakya Türk Azınlığının statüsü, 1923 Lozan Barış Antlaşması’yla düzenlenmişti. Müftülüklerin nasıl belirleneceği konusundaki farklı yorumlar, Türkiye ile Yunanistan arasında on yıllardır tekrar eden bir anlaşmazlık kaynağı olmayı sürdürüyor.