Panamerikan Sağlık Örgütü (PAHO), aynı viral soyun 12 aydan uzun süredir kesintisiz dolaştığı gerekçesiyle ABD'nin kızamık eliminasyon statüsünün kaldırıldığını resmen duyurdu. Karar kapsamında Meksika ve Bolivya da statülerini kaybetti.
Panamerikan Sağlık Örgütü (PAHO), ABD’nin 2000 yılından bu yana taşıdığı kızamığın elimine edildiği ülke statüsünün kaldırıldığını açıkladı. Kararı, PAHO Direktörü Jarbas Barbosa Washington’daki basın toplantısında verdi. Barbosa, bağımsız uzman komisyonun aynı viral soyun ABD’de 12 ayı aşkın süredir kesintisiz dolaşımı sürdürdüğü sonucuna vardığını ve statünün geri çekilmesi önerisini kabul ettiğini bildirdi.
Komisyon aynı değerlendirme sonucunda Meksika ve Bolivya’nın da eliminasyon statüsünü kaybettiğini belirledi. Böylece Kanada’nın ardından üç ülke daha kızamıkta endemik iletim sınıfına girdi. Barbosa, kızamık eliminasyonunun bir kez kazanılıp rafa konulan bir ödül olmadığını, her gün bağışıklık boşlukları kapatılarak korunması gereken bir başarı olduğunu söyledi.
Kızamık, aşıyla önlenebilir hastalıkların en bulaşıcısı arasında gösteriliyor. Eliminasyon statüsü, virüsün ülkede sürekli dolaşımda olmadığı, gelen vakaların yerel salgınları uzun süreli beslemediği anlamına geliyordu. PAHO kriterine göre tek bir viral soyun 12 ay veya daha uzun süre kesintisiz dolaşımı, statünün kaybına yol açıyor.
ABD’de bu yılın ortasına dek 5 binden fazla doğrulanmış vaka bildirildi; CDC’nin son verisi 5.412 vakaya işaret ediyor. Bu, 1991’den bu yana kaydedilen en yüksek yıllık vaka sayısı. Önceki yıllarda ülke çoğunlukla yurt dışından gelen vakalarla yılda ortalama 180 civarında vaka görüyordu. Eyalet sağlık otoriteleri bu yıl hastalıkla bağlantılı 10 ölüm bildirdi; aşılama durumu bilinen ölümlerin tümünün aşılanmamış kişilerde görüldüğü açıklandı.
Salgınlar ağırlıklı olarak aşılama oranlarının düşük olduğu topluluklarda büyüyor. Ülkede okul çağındaki çocuklarda kızamık-kabakulak-kızamıkçık (MMR) aşısı kapsamı yüzde 92,4’e geriledi; salgınları önlemek için uzmanların dile getirdiği yüzde 95 eşiğinin altında kaldı. Sürü bağışıklığının zayıflaması, aşı olamayan yenidoğanlar ve tıbbi engeli olanları da riske atıyor.
PAHO bünyesinde aşılamadan sorumlu yönetici Daniel Salas, statüyü kaybeden ülkelerin iletimi yeniden kesmek için önümüzdeki haftalarda düzeltici eylem planı sunacağını belirti. Kararın doğrudan bir yaptırımı bulunmuyor; ancak uluslararası kamu sağlığı çevrelerinde ABD kamu sağlığı için ciddi bir geri adım olarak yorumlanıyor.
CDC Direktörü Erica Schwartz, açıklamada Amerikalıları koruyanın statü değil aşılama olduğunu vurguladı ve iletimin sürdüğü toplumlara ulaşmak için eyalet ve yerel sağlık kuruluşlarına 100 milyon dolar yatırım yapıldığını bildirdi. Sağlık Bakanlığı da MMR aşısının kızamığın önlenmesinde en etkili yol olduğu yönündeki öneriyi sürdürdüğünü duyurdu.
Avrupa’da da bu yıl içinde Birleşik Krallık, İspanya ve Avusturya da dahil olmak üzere birçok ülke DSÖ incelemesi sonucunda kızamıksız statüsünü kaybetti. Kanada ise geçen yıl kaybettiği statüsünü geri kazanmak için bu yıl iletimi kesme yolunda ilerleme kaydettiği belirtildi. Uzmanlar, aşılama oranlarının yükseltilmesi halinde statünün yeniden kazanılabileceğini, ancak bunun yıllar sürebileceğini vurguluyor.