İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) hazırladığı değişiklik yönetmeliği, Resmî Gazete’nin 12 Kasım 2026 tarihli 33428 sayılı sayısında yayımlandı. Düzenleme, afetler sonrasında hasar tespiti yapılan binaların boşaltılması ve eşya tahliyesine ilişkin görev dağılımını yeniden belirliyor.
Değişiklik, 22 Haziran 2025 tarihli ve 32934 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yapılmasına İlişkin Genel Kurallar Hakkında Yönetmelik’te iki maddede değişiklik yapıyor. Yönetmeliğin 15 inci maddesi, afetzedelere boşaltma ve yıkım olurlarının tebliği sonrasında binaların derhal boşaltılmasını düzenliyor. Mevcut metinde bu işlemin ulusal veya yerel düzey afet tahliye, yerleştirme ve planlama grubu gözetiminde gerçekleştirileceği hükmü yer alıyordu. Yeni düzenlemeyle bu ibare, işlemin ‘güvenlik ve trafik grubu gözetiminde eşya sahiplerince’ yapılacağı şeklinde değiştirildi.
Benzer değişiklik, acil yıktırılacak bina (AYB) ile ağır hasarlı tespit edilen binalardaki eşya tahliyesini düzenleyen 21 inci maddeye de uygulanıyor. Buna göre hasar tespit çalışmaları sonrasında AYB ve ağır hasarlı binalardaki eşya tahliyesi, rapor ve taahhütname düzenlenmek kaydıyla artık güvenlik ve trafik grubunun gözetiminde eşya sahipleri tarafından yürütülecek. Düzenlemeye eşlik eden ek değişikliğiyle yönetmeliğin EK-1 ve EK-2 ekleri de yeni duruma uygun biçimde yenilendi.
Düzenlemenin pratikteki anlamı, afet sonrası süreçte binaların boşaltılması ve eşyaların çıkarılması işlemlerinin gözetim ve yürütme sorumluluğunun tahliye, yerleştirme ve planlama grubundan güvenlik ve trafik grubuna devredilmesi ve bu işlemlerde eşya sahiplerine doğrudan sorumluluk verilmesi olarak özetlenebilir.
Söz konusu ana yönetmelik, afet sonrası binaların gözlemsel yöntemlerle hasar tespitini üç aşamada düzenleyen, hasar tespit ekiplerinden boşaltma ve yıkım işlemlerine kadar tüm süreci kapsayan 6 bölüm ve 36 maddelik bir çerçeve kuruyor; daha önce yapılan değişiklikle yürürlük tarihi 22 Aralık 2026 olarak belirlenmişti. Yeni değişiklik yönetmeliği de aynı gün, 22 Aralık 2026’da yürürlüğe girecek. Hükümlerini İçişleri Bakanı yürütecek. Değişiklik yönetmeliği, eklerdeki form ve tutanak şablonlarının da yeni görev dağılımını yansıtacak şekilde güncellenmesini öngörüyor. Böylece yıl sonundan itibaren afet sonrası bina hasar tespiti ve boşaltma süreçleri yeni görev dağılımıyla ilk kez uygulanmaya başlayacak.