SPK haftalık bültenle, tasfiye kapsamındaki fonlara ilişkin şirketlerin isteğe bağlı iade ödemelerinde şeffaflık esaslarını belirledi: hisse fiyatını etkileyebilecek ödemeler Özel Durumlar Tebliği kapsamında açıklanacak, genel kurullarda ayrı gündem maddesi gelecek.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye kapsamındaki yatırım fonlarına ilişkin yeni bir düzenlemeyi haftalık bülteniyle yürürlüğe koydu: halka açık şirketlerin fon tasfiye sürecinde gerçekleştireceği ‘isteğe bağlı iade’ ödemelerinin bilgilendirme ve şeffaflık esasları netleştirildi. Düzenleme, fon krizinin ardından yürürlüğe giren 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun’un uygulanmasına ilişkin şirketlere somut kurallar getirdi.
Yeni kuralların en kritik ayağı, kamuyu aydınlatma yükümlülüğü: iade edilmesi planlanan tutar, şirketin hisse fiyatını veya yatırımcı kararlarını etkileyebilecek büyüklükteyse, Özel Durumlar Tebliği kapsamında kamuya açıklama yapılması zorunlu olacak. Böylece şirketlerin fon tasfiyesinden doğan nakit çıkışlarının ve olası kâr/zarar etkilerinin, piyasa tarafından eş zamanlı öğrenilmesi güvence altına alınıyor. Kurul, isteğe bağlı iadelerin ilgili kanun çerçevesinde düzenlenen kendine özgü bir ödeme işlemi niteliği taşıdığını da bülteninde belirtti.
Şirket yönetimlerine yönelik yükümlülükler bununla sınırlı değil. Halka açık şirketler, gerçekleştirdikleri isteğe bağlı iade ödemeleri hakkında genel kurul toplantılarında ayrı bir gündem maddesi açarak pay sahiplerini bilgilendirecek. Ödemelerin finansal tablolarda gösterilmesi ve dipnotlarda açıklanması ise Türkiye Muhasebe Standartları ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TMS/TFRS) çerçevesinde değerlendirilecek; dipnotlarda yapılan ödemenin 7596 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı bir iade olduğu açıkça belirtilecek.
Düzenleme, fon krizinin sermaye piyasalarına ikinci kuşak etkilerine yönelik çerçevenin oturduğunu gösteriyor. Fon tasfiyesinden doğan yükümlülüklerin şirket bilançolarına geçiş yolu, muhasebe standardı ve kamuyu aydınlatma kurallarıyla tanımlanmış durumda. Bu, hem yatırımcının şirket bazlı riskleri fiyatlamasını kolaylaştırıyor hem de tasfiye sürecinin mali tablolara yansımasında şirketler arası karşılaştırılabilirliği güçlendiriyor.
Karar, tasfiye edilen fonlarda yatırımcılara ödemelerin sürdüğü dönemde geldi: Fon Koordinasyon Kurulu’nun son açıklamasına göre bugüne kadar 119 fonda 444 bin 893 yatırımcıya 161 milyar lira ödeme yapıldı, 333 bin yatırımcı net yatırımının tamamını geri aldı. SPK’nın yeni esasları, sürecin şirket cephesindeki muhasebe ve şeffaflık boyutunu tamamlıyor.
Piyasa profesyonellerinin dikkat çektiği nokta, kuralın zamanlaması: tasfiye sürecinde şirketlerin fonlarla ilişkisi — kurucu ortak sıfatı, iade yükümlülükleri ve olası bilanço etkileri — şimdiye kadar büyük ölçüde tek yönlü duyurularla izleniyordu. Kararla birlikte bu ilişkinin tüm mali yansımaları standartlaştırılmış raporlamaya bağlanıyor. Yatırımcı açısından kritik soru, hangi şirketlerin iade yükümlülüğünün ‘hisse fiyatını etkileyebilecek’ eşikte olduğunun zamanında açıklığa kavuşması; Kurulun bu eşiğin ölçümüne ilişkin ayrıntı verip vermediği ise önümüzdeki uygulamada netleşecek.