NAR: Ekimde ikinci el konut satışları aylık %5,5 düşerek 3,75 milyona indi — ağustos 2010'dan bu yana en düşük. 30 yıllık ipotek faizi %7,33; stok erime süresi 5,1 aya çıktı.
Amerika Birleşik Devletleri’nde ikinci el konut satışları ekim ayında sert bir düşüşle 16 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine geriledi. Ulusal Emlakçılar Birliği’nin (NAR) açıkladığı veriye göre mevcut konut satışları bir önceki aya kıyasla yüzde 5,5 azalarak mevsimsellikten arındırılmış yıllık hızda 3,75 milyona indi; bu, ağustos 2010’dan bu yana görülen en düşük seviye. Satışlar yıl üzerinden yüzde 8,8 geriledi. Ekonomistlerin beklentisi 3,85 milyondu; gerçekleşme beklentinin de altında kaldı.
Düşüşün başlıca nedeni ipotek faizlerindeki tırmanış. Freddie Mac verilerine göre 30 yıllık sabit faizli konut kredisinin ortalaması ekimde yüzde 7,33’e çıktı; eylülde yüzde 6,86, bir yıl önceyse yüzde 6,25 seviyesindeydi. NAR Başekonomisti Lawrence Yun, konut kredisi faizlerinin 2023’teki tek bir ay hariç 2000’den bu yana en yüksek seviyelerine tırmandığı bir ortamda konut alımının zorlaştığını ve satışların bu nedenle 2010 dibine indiğini söyledi.
Arz tarafındaki tablo da değişiyor: satılmayan konut stoku yüzde 1,3 artışla 1,59 milyona yükseldi ve mevcut satış hızıyla bu stokların erimesi 5,1 ay sürecek — bu, kasım 2015’ten bu yana en yüksek arz baskısı. Aylık arz eylülde 4,7, geçen yıl ekimde 4,4 aydı.
Fiyatlar ise yavaşlamış ama düşmemiş: tüm konut türlerinde medyan satış fiyatı yıllık bazda yüzde 0,4 artışla 416 bin 700 dolara yükseldi ve üst üste 40. ayında yıllık artış kaydetti. Alım gücü endeksi ise bir yıl öncesinin altında; dört bölgenin tamamında karşılaştırılabilir konut maliyeti kötüleşti. Bölgesel kırılımda Batı en sert düşüşü yaşadı: aylık bazda yüzde 9,7, yıllık bazda yüzde 14,5 geriledi. İlk kez ev alan alıcıların payı yüzde 29’a indi; sağlıklı bir konut piyasası için bu oranın yüzde 40 civarında olması gerektiği belirtiliyor.
Yun, istihdamdaki istikrarlı büyümeye rağmen satışların bu kadar zayıf seyretmesinin, kredi faizleri düşerse büyük bir birikmiş talebin harekete geçebileceğine işaret ettiğini vurguladı. Veri, ABD’de konut kredisi faizlerinin enflasyon endişeleriyle yeniden tırmandığı ve Federal Reserve’ın faiz indirimi tartışmalarının sertleştiği bir haftada geldi; 10 yıllık Hazine faizi yüzde 5 eşiğinin üzerinde işlem görüyor.
Konut piyasasının bu tablosu, Federal Reserve’in faiz patikası tartışmalarına da yeni bir katman ekliyor: yüzde 7’yi aşan ipotek faizleri ve daralan alım gücü, ekonomideki en faize duyarlı sektörü tamamen kilitlemiş durumda. Fed yetkililerinin enflasyondaki son ivmelenmeye karşı temkinli mesajlar verdiği bir dönemde konut verisi, gevşeme adımlarının gecikmesi hâlinde talebin hangi kanallardan zayıflamaya devam edeceğini gösteriyor. Yun’un işaret ettiği birikmiş talep ise faizlerin düşmesi hâlinde piyasada hızlı bir toparlanma potansiyeli olarak öne çıkıyor.