TCMB: Eylül cari işlemler fazlası 2,72 milyar dolar (beklenti 2,39); altın-enerji hariç fazla 7,34 milyar. Yıllık cari açık 42,1'den 39,2 milyar dolara daraldı. Kripto varlıklar ilk kez istatistiklerde.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Eylül 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri’ne göre cari işlemler hesabı, eylülde 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi. Bu gerçekleşme, ekonomistlerin 2 milyar 394 milyon dolarlık beklenti ortalamasının üzerinde kaldı. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 7 milyar 342 milyon dolarlık fazla kaydetti — enerji ithalatının yüksek seyrine rağmen çekirdek dış dengenin güçlü olduğunu gösteren çarpıcı bir ayrıntı.
Yıllıklandırılmış tabloda iyileşme belirgin: cari açık, ağustostaki 42,1 milyar dolar seviyesinden eylülde yaklaşık 39,2 milyar dolara daraldı. Hizmetler dengesi yıllık 66,1 milyar dolar fazla verirken, eylül ayında seyahat kaleminden gelen net gelir 6 milyar 573 milyon dolar ve taşımacılıktan gelen net gelir 3 milyar 88 milyon dolar oldu; hizmetler kaynaklı toplam net giriş ayda 9 milyar 14 milyon dolara ulaştı. Turizm sezonunun sonuna yaklaşılan bir ayda bile dış talebin bu katkısı, cari dengedeki fazlanın ana motoru olmayı sürdürdü. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise eylülde 3 milyar 642 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Raporda bir ilke de imza atıldı: kripto varlık işlemleri, Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri kullanılarak ilk kez ödemeler dengesi istatistiklerine dahil edildi. Buna göre eylül ayında yerleşikler net bazda 21 milyon dolar tutarında karşı yükümlülük oluşturmayan kripto varlık satışı yaparken, 49 milyon dolar tutarında stablecoin alımı gerçekleştirdi. Rakamlar henüz küçük olsa da, dijital varlıkların resmi dış denge istatistiklerinde izlenmeye başlanması, sektörün büyüklüğü arttıkça cari işlemler tablosunda görünür hâle geleceğinin sinyali.
Finans hesabında ise fon krizinin izleri sürüyor: portföy yatırımları eylülde 7 milyar 733 milyon dolarlık net çıkış kaydetti. Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında krediler 52,7 milyar dolar pozitif katkı verirken, net efektif ve mevduatlar 14,6 milyar dolar ve finansal türevler 4,9 milyar dolar negatif etki etti. Doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler eylülde 859 milyon dolar seviyesinde kaldı.
Veri, aynı gün açıklanan Kasım Piyasa Katılımcıları Anketi ile birlikte okunduğunda tablo netleşiyor: ankette 2026 yıl sonu cari açık beklentisi 48,5 milyar dolardan 46,1 milyar dolara çekilmişti. Eylül fazlasının beklenti üstü gelmesi, yıl sonu cari açığın bu öngörünün de altında kalma ihtimalini güçlendiriyor. İç talepteki soğumanın ithalatı baskılaması ve turizm gelirlerinin katkısı, dış dengeyi enflasyonla mücadelenin yanında güçlendiren ikinci kanal olarak öne çıkıyor.